Hisobda bor, javonda yo'q: farqni olti qadamda qidirish
Sanoq natijasi hisobdan farq qilsa, xodimni ayblashga shoshilmang. Avval oddiy sabablarni birma-bir tekshiring: ko'pincha farq shu yerda topiladi.
Faraz qiling, siz sut kukunidan javonda 15 ta paketni sanadingiz, hisobda esa 18 ta turibdi. Uchta paket yetishmayapti. Birinchi fikr hammaga tanish: kimdir olgan. Aslida farqlarning ko'pchiligi o'g'irlikdan emas, hujjatlar va odatlardan chiqadi, ularni esa tartib bilan izlash mumkin. Asosiy qoida oddiy: soddadan murakkabga qarab tekshiring va odamni emas, yozuvni so'roq qiling.
Avval farqni aniq o'lchang
Qidiruvdan oldin farqni yozib qo'ying: qaysi tovar, necha dona kam yoki ortiq, so'mda qancha. Shartli misol: uch paket sut kukuni, har biri 62 000 so'm, jami 186 000 so'm. Kamomadni "ortiqcha" farqdan ajrating, chunki ortiqcha tovar ham xato belgisi: demak, biror joyda kirim yozilmagan yoki sotuv ikki marta yozilgan. Yana bir narsaga qarang: farq bitta tovardami yoki o'nlab tovardami? Bitta tovardagi farq odatda bitta sababdan chiqadi, ko'p tovardagi farq esa tizimli xatoni ko'rsatadi.
Olti qadamli qidiruv
- Qayta sanang. Buni boshqa odam, boshqa tartibda qilsin. Faqat savdo zalini emas, omborxonani, peshtaxta tagini, qaytgan tovar qutisini va vitrinani ham ko'ring.
- Yonidagi joylarni qidiring. Tovar boshqa javonga, o'xshash tovar yoniga yoki mijoz tashlab ketgan joyga tushib qolgan bo'lishi mumkin.
- Kirim hujjatlarini tekshiring. Oxirgi yetkazishlar jadvalga kiritilganmi, bir yetkazish ikki marta yozilmaganmi?
- Sotuvni tekshiring. O'xshash tovar bilan almashib ketgan sotuv, yozilmagan naqd sotuv, nasiyaga ketgan, lekin chiqim qilinmagan tovar farq beradi.
- O'lchov birliklarini tekshiring. Quti bilan dona, kilogramm bilan gramm adashsa, farq bir zumda o'n barobar ortadi.
- Kichik harakatlarni eslang. Sinov uchun ochilgan tovar, namuna, xodim yoki egasi olgan tovar, singan va muddati o'tgan tovar ko'pincha hisobdan chiqarilmaydi.
Har qadamdan keyin farq kamaydimi, deb qarang. Ko'pincha ikkinchi-uchinchi qadamda hammasi aniq bo'ladi.
Shartli misol: qayta sanashda omborxonadagi qutidan yana ikki paket topiladi, chunki avval omborxona sanalmagan edi. Farq bitta paketga tushadi. Keyin ma'lum bo'ladi: bu paket kecha mijozga berilgan, lekin sotuv yozilmagan. Uch paketlik "sirli" kamomad ikki oddiy sababga bo'linib ketdi.
Qaysi farq qidirishga arziydi
Har bir farq uchun soatlab vaqt sarflash shart emas. Kilogrammlab o'lchanadigan yoki juda mayda tovarda bir-ikki donalik farq tabiiy. Shuning uchun jamoa bilan oldindan kelishib oling: qanday farq qidiruvni talab qiladi? Masalan, belgilangan summadan oshgan yoki bir necha oy ketma-ket takrorlangan farq. Qimmat tovar uchun chegara pastroq, arzon va mayda tovar uchun yuqoriroq bo'lsin. Chegaralarni yozib qo'ying va yarim yilda bir marta qayta ko'rib chiqing. Shunda vaqtingiz eng muhim farqlarga ketadi, mayda narsalarga emas.
Odamlar bilan qanday gaplashish
Farq chiqqanda ayblov bilan emas, savol bilan boshlang: "Oxirgi marta bu tovar bilan nima bo'lgan edi?" yoki "Yetkazish qachon kirim qilingan?". Shunda xodim himoyalanmaydi, balki o'zi eslab, yordam beradi. Ayblash esa yashirishga undaydi: keyingi safar xato bo'lsa, u buni aytmay qo'yadi. Kim, qachon va nima qilganini qisqa yozib boring, tortishuvlarda aniq ma'lumot aniq javob beradi.
Tuzatish va xulosa chiqarish
Sababni topgach, hisobni to'g'rilang, lekin tuzatish yonida sababini ham yozing: "kirim kiritilmagan", "sotuv boshqa kod bilan", "singan tovar chiqarilmagan". Agar hamma qidiruvdan keyin ham bir qism tushuntirilmay qolsa, uni "noma'lum kamomad" deb alohida yozing, yashirmang va boshqa tovar hisobiga qo'shib yubormang. Sanasi va summasi bilan turgan yozuv keyingi oy qiyoslash uchun qimmatli.
Bir oydan keyin sabablar ro'yxatiga qarang. Agar eng ko'p takrorlanayotgani, masalan, o'lchov birligi xatosi bo'lsa, siz aynan o'sha joyni tuzatasiz va keyingi sanoqda farqlar o'zi kamayadi.
Xulosa
Farq tashvish uchun sabab, lekin ayb uchun sabab emas. Aniq o'lchang, olti qadam bilan tekshiring, odamlar bilan tinch gaplashing va sababni yozib boring, shunda kamomad sirdan o'rganiladigan ma'lumotga aylanadi. Agar farqlar tobora ko'payib, sababini o'zingiz topolmayotgan bo'lsangiz, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, farqlarni tahlil qilishga va hisob tartibini tiklashga yordam beradi.