Hisob xatolari: eng ko'p uchraydigan yetti xato

Hisobdagi xatolarning aksari tasodifiy emas: ular bir xil joylarda, bir xil sabablar bilan takrorlanadi. Shuning uchun ularni oldindan bilib, har biriga qisqa tekshiruv qo'yib qo'ysa bo'ladi. Pastda yetti xato, har birining belgisi va oldini olish yo'li berilgan. Misol uchun elektr jihozlari do'konini olamiz: kabel, rozetka, lampochka, avtomat o'chirgichlar.

Kirim va chiqim xatolari

1-xato: yozilmagan kirim. Mashina kelib, tovar javonga qo'yilgan, jadvalga esa kiritilmagan. Belgisi: sotuv bor, qoldiq esa nol yoki minus. Eng oson tekshiruv: jadvalda qoldig'i manfiy qatorlarni filtrlang. Manfiy qoldiq jismonan bo'lmaydi, demak, ostida yozilmagan kirim yoki noto'g'ri birlik yotibdi. Bu ko'pincha yuk shoshilinch tushirilganda yoki kech kechqurun yuz beradi. Har partiya uchun nakladnoy raqamini jadvalga yozib qo'ying: raqami yo'q hujjat kiritilmagan hisoblanadi.

2-xato: ikki marta yozilgan chiqim. Sotuv kassa chekida bor va uni yana qo'lda jadvalga kiritishadi. Belgisi: jadvaldagi qoldiq javondagidan doimiy kam, sotuv summasi esa kassadagidan ko'p. Chora oddiy: sotuv ma'lumoti faqat bitta manbadan olinadi, masalan, kunlik kassa hisobotidan, boshqa joydan emas. Aks holda hatto kuniga 10 ta rozetka ikki marta yozilganda ham hafta oxirida jadval 70 ta kam qoldiq ko'rsatadi, javonda esa tovar turaveradi.

3-xato: o'lchov birligi chalkashligi. Kabel o'ramda keladi, metrlab sotiladi. Kirimga "3" (o'ram) yozildi, sotuvga "40" (metr). Qoldiq 3 − 40 = −37 chiqdi, vaholanki omborda 260 metr kabel bor. To'g'risi: bitta asosiy birlik tanlash, ya'ni metr, va kirimda o'ramni darrov aylantirish: 3 × 100 = 300 metr. Shunda 300 − 40 = 260.

Vaqt va formulalar

4-xato: kech kiritish. "Keyin yozaman" ikki kunda yarim haftalik to'plamga aylanadi, odam esa nimani yozmaganini eslay olmaydi. Qoida: yozuv ko'pi bilan 24 soat ichida kiritiladi. Agar vaqt bo'lmasa, hech bo'lmaganda kassa cheki yoki nakladnoy suratini oling: yozuv keyin ham qilinadi, lekin manba yo'qolmaydi. Kech kiritishning yana bir zarari: kunning narxi va chegirmalari esdan chiqadi, ertasiga sotuv narxini aniq eslay olmaysiz.

5-xato: buzilgan formula. Jadvalga yangi qator qo'shilganda jami yig'indi uni qamramay qoladi, yoki kimdir "tez tuzatish" uchun formula o'rniga qo'lda raqam yozib yuboradi. Belgisi: jami summa qo'lda sanalganidan farq qiladi. Har oy besh qatorni kalkulyatorda qayta hisoblab ko'ring va formulali ustunlarni rang bilan ajrating: qo'lda yozilgan raqam darrov ko'zga tashlanadi. Formulali ustunlarni himoyalab, kiritish uchun alohida ustunlar qoldiring.

Tuzatishdagi xatolar

6-xato: xatoni o'chirib tuzatish. Noto'g'ri qatorni o'chirib, o'rniga yangisini yozsangiz, xato izi yo'qoladi, qanday va nega yuz bergani noma'lum qoladi, shuning uchun xato takrorlanaveradi. To'g'risi: eski qatorni qoldirib, uning ostiga to'g'rilovchi qator yozing: "−2 dona, sabab: ikki marta kiritilgan". Jadval bir oz uzayadi, lekin har bir raqam tushuntirilgan bo'ladi.

7-xato: farqni jimgina tenglashtirish. Sanoqdan keyin qoldiq javondagi raqamga tenglashtiriladi, lekin farq qanchaligi va nimadanligi yozilmaydi. Misol: rozetka jadvalda 120 ta, sanoqda 114 ta. Jim to'g'rilab qo'ysangiz, olti dona kamomad ham, uning narxi ham yo'qoladi. Yozing: "−6 ta, sanoq, sabab aniqlanmoqda", so'ng sababini toping. Shu tarzda oyma-oy yig'ilgan farqlar kamomadning haqiqiy manzarasini beradi.

Uch tekshiruv, o'n daqiqa

Yetti xatoni birma-bir qidirish shart emas. Haftada o'n daqiqa uchta ish bajaring:

1. Manfiy qoldiqli qatorlarni filtrlang (1, 3 va 4-xato).
2. Kassa va jadvaldagi sotuv summalarini solishtiring (2 va 4-xato).
3. Besh qatorning jami va qoldig'ini qo'lda qayta hisoblang (5-xato).

Xulosa

Xato qilmaydigan odam yo'q, lekin xatoni tezda topadigan tizim bor: bitta birlik, bitta manba, kunlik kiritish, himoyalangan formulalar va o'chirilmaydigan yozuvlar. Hisobda xatolar allaqachon to'planib qolgan va qoldiqlarga ishonmayotgan bo'lsangiz, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, hisobni tiklashga va xodimlarni to'g'ri kiritishga o'rgatishga yordam bera oladi.