Quti, dona, kilogramm: bir tovarni turli birlikda hisoblash

Aytaylik, choy do'konga 24 talik qutilarda keladi, mijozga esa donalab sotiladi. Shakar 50 kilogrammli qopda olinadi, sotuvda esa kilogramm yoki bir kilogrammlik paketlarda ketadi. Jadvalda "qoldiq: 12" yozilgan, lekin 12 nima: quti, dona yoki kilogramm? Aynan shunday joyda qoldiq bir zumda 24 barobar xato bo'lishi mumkin. Tovar hisobidagi eng arzon, lekin eng keng tarqalgan xatolardan biri shu: o'lchov birligi chalkashligi.

Uch xil birlik

Har bir tovarda kamida uchta birlik uchrashi mumkin:

• kirim birligi: tovar qanday kelishi (quti, qop, bog'lam);
• hisob birligi: jadvalda qoldiq qanday yuritilishi;
• sotuv birligi: mijoz qanday oladi (dona, kilogramm, litr).

Asosiy qoida: qoldiqni eng kichik sotiladigan birlikda yuriting. Choyni donada, shakarni kilogrammda. Kirim paytida qutini yoki qopni shu birlikka aylantirasiz, sotuv paytida esa hech narsa aylantirish shart emas. Shunda jadvalda "12" degan raqam har doim bitta ma'noga ega bo'ladi.

Qutini butunligicha olgan mijozga ba'zan arzonroq narx berasiz. Bu holda ham qoldiq donada yuritiladi: sotuv qatoriga "1 quti = 24 dona" deb yoziladi, narx farqi esa alohida narx qatorida turadi. Shunda hisob ham, chegirma ham aniq ko'rinadi.

Koeffitsiyent ustuni

Aylantirishni xotiraga ishonib emas, jadvalga yozib qo'ying. Tovar ro'yxatiga ikki ustun qo'shing: "Kirim birligi" va "Birlikda nechta". Misollar:

• choy: quti, 24 dona;
• shakar: qop, 50 kg;
• sovun: bog'lam, 6 dona.

Endi kirim aniq hisoblanadi. Shartli misol: 5 quti choy keldi, demak 5 × 24 = 120 dona kirimga olinadi. Quti narxi 48 000 so'm bo'lsa, bir dona tannarxi 48 000 / 24 = 2 000 so'm. Shu tarzda tannarx ham, qoldiq ham bitta birlikda turadi va foydani hisoblash osonlashadi.

Bir tovarni ikki yetkazib beruvchidan olsangiz, ularning qadog'i har xil bo'lishi mumkin: biridan 24 talik, ikkinchisidan 20 talik quti. Bunda koeffitsiyentni partiya yoki yetkazib beruvchi bo'yicha alohida yozing.

Tortiladigan tovar

Kilogrammlab sotiladigan tovarda ikkinchi savol paydo bo'ladi: kilogramm yoki gramm? Bittasini tanlang va doim shuni ishlating. Ko'pchilik uchun kilogramm qulay: 250 gramm 0,25 kg deb yoziladi. Aralash yozuv, ya'ni bir qatorda "kg", boshqasida "g", sizni tezda adashtiradi.

Qop ochilgach tabiiy kamayish ham bo'ladi: to'kilish, changga aylanish, tarozi xatosi. Shartli misol: 50 kg shakar qopini bir kilogrammlik paketlarga solsangiz, 49,6 kg chiqdi. Haqiqiy chiqqan miqdorni yozing, 0,4 kg farqni esa "tabiiy kamayish" deb belgilang. Bu farq na tovar, na o'g'irlangan narsa, shunchaki hisobga olinishi kerak bo'lgan haqiqat.

Tannarxga ham ta'sir qiladi. Shartli misol: qop 380 000 so'm turadi. 50 kg deb hisoblasangiz, kilogramm tannarxi 7 600 so'm. Aslida 49,6 kg chiqqan bo'lsa, haqiqiy tannarx 380 000 / 49,6 = taxminan 7 661 so'm. Farq kichik, lekin yuzlab kilogrammda sezilarli bo'ladi.

Sanoqda birlikni unutmang

Sanoq varag'ida har bir qatorda birlik yozilgan bo'lsin. Raqam yolg'iz o'zi hech narsa anglatmaydi. Ochilgan va ochilmagan qutilarni alohida sanang:

1. to'liq qutilar sonini yozing;
2. qutidan chiqarilgan donalarni alohida sanang;
3. jami = qutilar × koeffitsiyent + donalar.

Shartli misol: 3 ta to'liq quti va 7 ta yalang dona bo'lsa, 3 × 24 + 7 = 79 dona. Agar sanoqchi "10" deb yozsa, uning 10 quti ekanini yoki 10 dona ekanini keyin hech kim bilmaydi.

Tez-tez uchraydigan xatolar

Eng ko'p uchraydigan to'rt xato:

• kirim qutida kiritiladi, sotuv donada yoziladi, qoldiq manfiy bo'lib ketadi;
• narx quti uchun yoziladi, lekin donaga ko'paytiriladi;
• bir tovar ikki nom bilan ikki birlikda ikki qatorda turadi;
• koeffitsiyent o'zgargan (yetkazib beruvchi 24 talik o'rniga 20 talik quti yubora boshlagan), lekin jadvalga kiritilmagan.

Xulosa

O'lchov birligi kichik narsa tuyuladi, lekin qoldiqni ham, tannarxni ham, foydani ham buzishi mumkin. Eng kichik birlikda hisob, koeffitsiyent ustuni va sanoq varag'ida birlikni yozish ko'pchilik xatoni oldindan to'sadi. Agar jadvalda birliklar allaqachon chalkashib, qoldiqqa ishonch yo'qolgan bo'lsa, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, qoldiqlarni qayta aniqlaydi va hisobni tartibga solishga yordam beradi.