Aksiya va chegirma narxini hisobga olish

"Chegirma qilsam, mijoz ko'payadi" degan fikr to'g'ri, ammo to'liq emas. Mijoz haqiqatan ko'payishi mumkin, lekin har bir sotuvdan qoladigan foyda ancha kamayadi. Natijada aksiya paytida tovar ko'p ketadi, kassa to'lib turadi, oy oxirida esa foyda aksiyasiz oydagidan kam chiqadi. Bu aksiyadan voz kechish kerak degani emas, faqat uni sotuvdan oldin hisoblab ko'rish kerak. Buning uchun bir nechta oddiy raqam yetarli.

Chegirma foydani qanday yeydi

Chegirma narxning bir qismini olib tashlaydi, tannarx esa o'zgarmaydi. Shuning uchun foydaning ulushi ancha kichik bo'lib qoladi. Misol: tovarning tannarxi 36 000, sotish narxi 48 000 so'm. Har donadan foyda 12 000 so'm, ya'ni narxning 25 foizi. Haftasiga 40 dona sotilsa, foyda 480 000 so'm.

• 10 % chegirma: narx 43 200, foyda 7 200. Oldingi foydani saqlab qolish uchun haftasiga 67 dona sotish kerak, ya'ni 67 % ko'p.
• 20 % chegirma: narx 38 400, foyda 2 400. Endi 200 dona kerak, ya'ni sotuv besh barobar oshishi shart.
• 25 % chegirma: narx 36 000, ya'ni tannarxning o'zi. Qancha sotsangiz ham foyda nol.

Muvozanat formulasi

Aksiya foydani saqlab qolishi uchun sotuv hajmi qancha oshishi kerakligini oddiy formula ko'rsatadi: zarur o'sish = chegirma ÷ (marja − chegirma), bunda ikkala qiymat ham aksiyadan oldingi narxga nisbatan foizda olinadi. Misolimizda marja 25 %, chegirma 10 % bo'lsa: 10 ÷ (25 − 10) = 0,67, ya'ni 67 %. Chegirma 20 % bo'lsa: 20 ÷ 5 = 4, ya'ni 400 %. Marja qancha kichik bo'lsa, chegirma shuncha xavfli.

"2+1" va "ikkinchisiga 50 %" hiylalari

Bunday takliflar odatda arzon ko'rinadi, lekin ularning chegirmasi ko'proq. "Uchtasini ikkining narxiga" taklifi aslida 33 % chegirma. Yuqoridagi tovar uchun: uchta dona 96 000 so'mga ketadi, tannarx esa 108 000. Har to'plamda 12 000 so'm zarar. Marja 25 %, chegirma 33 %, demak tannarxdan ham pastga tushdingiz. "Ikkinchisiga 50 %" ham ikki dona bo'yicha 25 % chegirma beradi, bu bizning tovar uchun nol foyda degani. Aksiyani e'lon qilishdan oldin uni doim "umumiy chegirma foizi"ga aylantirib ko'ring.

Aksiyani qanday yozib borish

Tovar jadvaliga uchta ustun qo'shing: aksiya narxi, aksiya boshlanishi va tugashi. Aksiya paytida kassadan sotilgan dona sonini yozing. Natijani uchta davr bilan solishtiring: aksiyadan oldingi hafta, aksiya haftasi va undan keyingi hafta. Ko'pincha aksiyadan keyin sotuv odatdagidan pasayadi, chunki mijozlar kerakli tovarni arzonga oldindan olib qo'ygan. Agar uch hafta jami bo'yicha foyda aksiyasiz paytdagidan kam bo'lsa, aksiya o'zini oqlamagan.

Misol: aksiyadan oldingi haftada 40 dona sotildi, foyda 480 000 so'm. 10 % chegirmali haftada 52 dona ketdi, foyda 52 × 7 200 = 374 400. Keyingi haftada sotuv 30 donaga tushdi, foyda 30 × 12 000 = 360 000. Uch hafta jami 1 214 400 so'm, aksiyasiz esa 3 × 480 000 = 1 440 000 bo'lardi. Ko'rinishdan aksiya "ishladi", kassa to'ldi, lekin aslida 225 600 so'm yo'qotildi.

Qachon aksiya foydali

Chegirma har doim zarar emas. U quyidagi hollarda oqlanadi:

• sekin ketayotgan yoki muddati yaqinlashgan tovarni pulga aylantirish uchun: bu yerda foydadan ko'ra pulni qaytarish muhimroq;
• mavsum oxirida qolgan tovarni chiqarish uchun;
• bitta-ikkita "jalb qiluvchi" tovarga ongli ravishda minimal foyda qo'yish uchun, agar mijoz boshqa tovarni ham olishiga ishonsangiz.

Chegirmaga muqobil ham bor: ma'lum summadan ortiq xarid qilganga arzon tovarni sovg'a qilish. Tannarxi 5 000 so'm bo'lgan sovg'a ko'pincha 10 foiz chegirmadan arzonroq turadi, mijoz esa uni qadrlaydi. Har bir holatda siz zararni oldindan ko'rasiz va chegarasini bilasiz. Eng yomoni sezmasdan zarar ko'rish.

Xulosa

Aksiya narxni jimgina pasaytirish emas, hisoblangan qaror bo'lishi kerak: tannarx, marja, kerakli o'sish va sotuvdan keyingi natija. Hisob to'g'ri chiqishi uchun jadvaldagi tannarx va qoldiqlar haqiqatga mos bo'lishi kerak. AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, aksiyalarni ishonchli raqamlar asosida rejalashtirishga yordam beradi.