Do'kondagi tovarning umumiy qiymatini qanday hisoblash

"Do'koningizda necha pullik tovar bor?" Bu savolga ko'pchilik ikkilanib javob beradi: "Taxminan ellik-oltmish million bo'lsa kerak". Bu raqam qayerdan olingani esa noaniq: yo xotiradan, yo oxirgi katta xariddan. Javondagi tovar aniq necha pul turishini bilmasangiz, qancha pul tovarga aylanib qolganini ham bilmaysiz. Natijada oylar o'tishi bilan do'kon boyidimi yoki yo'qmi, ayta olmaysiz. Tovar qiymatini hisoblash buni o'zgartiradi.

Nega sotish narxi emas, tannarx

Tovar qiymati sotib olish narxi bo'yicha hisoblanadi, yo'l va yuk tushirish xarajatini qo'shgan holda. Sotish narxi bo'yicha emas. Sabab oddiy: sotish narxida siz hali topmagan foyda yashiringan. Javondagi tovarni sotish narxida hisoblasangiz, o'zingizni boyroq ko'rasiz, chunki bu pul hali sizniki emas. Tannarx esa aynan shu tovarga yotgan pulingiz, ya'ni tovarga aylangan kapital.

Sotish narxidagi yig'indini ham bilish foydali, lekin u boshqa raqam: "hammasi sotilsa, qancha tushum bo'lardi". Ikkalasini aralashtirmang.

Uch ustunli hisob

Jadvalingizda har bir tovar uchun uchta raqam bo'lsin:

1. qoldiq (dona, quti yoki kg);
2. bir birlik tannarxi;
3. qiymat, ya'ni qoldiqni tannarxga ko'paytirish.

Shartli misol:

• sovun: 84 dona × 6 000 so'm = 504 000 so'm;
• choy: 19 quti × 48 000 so'm = 912 000 so'm;
• kir yuvish kukuni: 20 quti × 96 000 so'm = 1 920 000 so'm.

Jami: 504 000 + 912 000 + 1 920 000 = 3 336 000 so'm. Do'konda yuzlab tovar bo'lsa, ustun yig'indisini Excel yoki telefon jadvali o'zi hisoblab beradi, siz esa faqat to'g'ri raqam kiritishingiz kerak.

Qaysi tannarxni olish kerak

Bir tovar turli vaqtda turli narxga olingan bo'lsa, ikki yo'l bor. Oddiy yo'l: oxirgi xarid narxini olish. U tez va tushunarli, narxlar tez o'zgarganda esa haqiqatdan chetga chiqishi mumkin. Aniqroq yo'l: o'rtacha narx, ya'ni jami sarf qilingan pulni jami donaga bo'lish. Shartli misol: 30 quti 40 000 so'mdan va 10 quti 44 000 so'mdan olingan. Jami sarf 1 200 000 + 440 000 = 1 640 000 so'm, 40 quti uchun o'rtacha narx 41 000 so'm. Qaysi birini tanlasangiz, har oy aynan shuni qo'llang. Usul o'zgarsa, oylarni solishtirish ma'nosini yo'qotadi.

Hisobdagi to'rtta keng tarqalgan xato

Qiymat hisobi oddiy ko'rinsa ham, unda xato qilish oson:

• Yaroqsiz tovar qiymatga kiritiladi. Singan yoki muddati o'tgan tovar endi pul emas, uni avval hisobdan chiqaring.
• Tannarx o'rniga sotish narxi yoziladi, natijada qiymat shishib ketadi.
• Birliklar chalkashadi: narx quti uchun yozilgan, qoldiq esa donada kiritilgan, va qiymat bir necha barobar ortiq chiqadi.
• Qoldiq eski sanoqdan olinadi. O'tgan oydagi raqam bu oyning qiymatini bermaydi.

Nasiyaga ketgan tovar ham qiymatga kirmaydi: u omboringizdan chiqib ketgan, uning puli esa qarz sifatida alohida hisobda turadi.

Bu raqam nimaga kerak

Oyiga bir marta, sanoqdan keyin hisoblang. Muhim shart: qoldiq jadvaldan emas, haqiqiy sanoqdan olinsin. Aks holda siz qog'ozdagi raqamni hisoblagan bo'lasiz, haqiqiy pulni emas. Tayyor qiymat to'rtta savolga javob beradi:

• O'tgan oyga nisbatan tovar ko'paydimi yoki kamaydimi, va bu rejaga mos keladimi?
• Qiymatning qancha qismi kam sotiladigan, "muzlab qolgan" tovarga ketgan?
• Tovar zaxirasi necha kunlik sotuvga yetadi?
• Kredit, sherik yoki ijara haqida gaplashayotganda, tovarning aniq qiymati qancha?

Uchinchi savolga misol (raqamlar shartli): tovar qiymati 20 mln so'm, oylik sotuvning tannarxi esa 10 mln so'm. Demak, zaxira taxminan ikki oylik, ya'ni 60 kunlik sotuvga yetadi. Agar bu ko'rsatkich oyma-oy o'sib borsa, do'kon sotganidan ko'proq tovar yig'ayapti.

Xulosa

Tovar qiymati do'konning "hamyoni": u pulingiz qayerda yotganini ko'rsatadi. Tannarx, aniq qoldiq va uch ustun yetarli, qolganini jadval o'zi bajaradi. Agar hisobda qoldiqlar ishonchsiz bo'lsa va qiymatni aniq hisoblay olmayotgan bo'lsangiz, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, haqiqiy qoldiqni topishga va hisobni tartibga solishga yordam beradi.