Minimal qoldiq: qachon qayta buyurtma qilish

Do'kon egalarining eng noxush daqiqalaridan biri: mijoz eng ko'p so'raladigan tovarni so'raydi, javon esa bo'sh. Siz hozir buyurtma berasiz, lekin tovar uch kundan keyin keladi, bu orada esa mijoz boshqa do'konga o'tib ketadi. Yechim oddiy, buni "minimal qoldiq" deyiladi: har bir muhim tovar uchun shunday raqam belgilaysiz, qoldiq shu raqamga tushganda yangi buyurtma berish vaqti kelgan bo'ladi, tovar esa hali tugamagan.

Minimal qoldiq nima

Minimal qoldiq (qayta buyurtma nuqtasi) — javonda va omborda shuncha tovar qolganda, ta'minotchiga yangi buyurtma berish kerak, degan chegara. Uning ma'nosi: buyurtma berganingizdan keyin tovar kelguncha o'tadigan vaqt davomida sotuv davom etadi. Shuning uchun tovarning bir qismini oldindan "yetkazib berish muddati"ga zaxira qilib qo'yish kerak.

Hisoblash formulasi quyidagicha. Minimal qoldiq = kunlik o'rtacha sotuv × yetkazib berish muddati (kunda) + xavfsizlik zaxirasi.

Xavfsizlik zaxirasi — kutilmagan holatlar uchun: sotuv oshib ketishi yoki ta'minotchi kechikishi mumkin. Odatda uni 1–3 kunlik sotuvga teng qilib olishadi.

Hisob-kitob misoli

Tovar: kungaboqar yog'i (1 litr).

• Kuniga o'rtacha 6 dona sotiladi.
• Ulgurji bazadan yetkazib berish 4 kun oladi.
• Xavfsizlik zaxirasi: 2 kunlik sotuv.

Hisoblaymiz: 6 × 4 + 6 × 2 = 24 + 12 = 36 dona. Demak, qoldiq 36 donaga tushganda yangi buyurtma berish kerak. Agar 36 dona javon va ombordagi umumiy son bo'lsa, buyurtma kelguncha siz 24 dona sotasiz, qolgan 12 dona esa xavfsizlik zaxirasi bo'lib turadi.

Raqamlarni qayerdan olish

Kunlik sotuv. Oxirgi 30 kunlik sotuvni jamlab, 30 ga bo'ling. Agar tovar tez-tez tugab turgan bo'lsa, tugagan kunlarni hisobdan chiqaring: aks holda sotuv haqiqatdagidan kam ko'rinadi.

Yetkazib berish muddati. Ta'minotchi aytgan raqamni emas, amalda necha kun o'tganini yozib boring: buyurtma bergan kun va tovar kelgan kun. Toshkentdagi ulgurji bazadan tovar bir kunda kelishi mumkin, viloyatdan yoki chet eldan esa bir necha kun yoki hafta ketadi. Kechikishlar ko'proq bo'lsa, xavfsizlik zaxirasini oshiring.

Excel'da avtomatlashtirish

Jadvalga "Minimal qoldiq" ustunini qo'shing va yonida holat ustunini yarating. Masalan: =IF(C2<=D2,"Buyurtma",""). Bu yerda C — joriy qoldiq, D — minimal qoldiq. Qoldiq chegaraga tushgan zahoti qator o'zi belgi beradi, rangli belgilash (shartli formatlash) esa buni yanada ko'rinarli qiladi. Har ertalab "Buyurtma" yozilgan qatorlarni ko'rib chiqing va ta'minotchiga yuboring.

Jadvalda yana bitta ustun foydali: "Buyurtma berilgan sana". U buyurtma qilingan, lekin hali kelmagan tovarni ko'rsatadi va ikki marta buyurtma qilib yuborishdan saqlaydi. Tovar kelgach, sanani tozalang va kirimni yozing.

Minimal qoldiq "qachon" degan savolga javob beradi, "qancha" haqidagi savolga esa alohida qaror kerak. Oddiy qoida: ikki-to'rt haftalik sotuvni qoplaydigan miqdorni buyurtma qiling. Tez sotiladigan va saqlash oson tovar uchun ko'proq, sekin va tez buziladigan tovar uchun kamroq oling. Masalan, kuniga 6 dona sotiladigan yog' uchun ikki haftalik buyurtma 6 × 14 = 84 dona bo'ladi, qoldiq minimalga tushishi bilan shu miqdorni bir yo'la buyurtma qilasiz. Shuni unutmang: ortiqcha buyurtma ham zarar, chunki u pulni muzlatadi.

Eng ko'p uchraydigan xatolar

• Minimal qoldiq bir marta belgilanadi va yillar davomida o'zgartirilmaydi, garchi sotuv o'sgan yoki mavsum o'zgargan bo'lsa ham.
• Yetkazib berish muddati ta'minotchining va'dasi bo'yicha olinadi, amalda esa u uzoqroq.
• Buyurtma berilganini yozib qo'ymaydi va kelayotgan tovar ustiga yana buyurtma beriladi.
• Qoldiq noto'g'ri bo'lgani uchun minimal qoldiq belgisi kech ishlaydi.

Xulosa

Minimal qoldiq tovar tugashidan oldin ogohlantiradigan oddiy signal. U to'g'ri ishlashi uchun jadvaldagi qoldiq haqiqiy qoldiqqa mos bo'lishi shart. Agar jadval va javon bir-biriga mos kelmasa, AniqHisob inventarizatsiya o'tkazib, qoldiqlarni aniqlab beradi, shundan keyin minimal qoldiq belgilash ishonchli bo'ladi.