
Yorliqdagi narx va hisobdagi narx: nega ular farq qiladi
Javonda bir narx, jadvalda boshqasi: bu mijoz bilan tortishuv va yo'qolgan foyda degani. Narxlarni bir xil ushlab turishning oddiy tartibi.
Faraz qiling, mijoz paketni kassaga olib keladi: javondagi yorliqda 12 000 so'm yozilgan, siz esa jadvaldagi narx bo'yicha 14 500 so'm aytasiz. Tortishuv boshlanadi. Siz yo yorliqdagi narxga ko'nib, har birida 2 500 so'm yo'qotasiz, yo mijozni yo'qotasiz. Ikkala holat ham yoqimsiz, ikkalasining ildizi bitta: yorliqdagi va hisobdagi narx bir-biriga mos kelmaydi. Narx tartibi oddiy, lekin buni deyarli hamma e'tiborsiz qoldiradi.
Narxlar qayerda ajralib ketadi
Odatda to'rtta sabab bo'ladi:
- Yetkazib beruvchi narxni oshiradi, siz jadvalni yangilaysiz, yorliqlar esa eski narxda qoladi, yoki aksincha.
- Aksiya tugagan, lekin chegirma yorlig'i javonda osilib turibdi.
- Bir tovar ikki joyda turadi (javonda va vitrinada) va ularning yorliqlari turlicha.
- Narxni bir necha odam o'zgartiradi, va kim nimani o'zgartirgani hech kimga ma'lum emas.
Narx ko'tarilganda ham, tushganda ham yorliq yangilanmasa, zarar ikki tomondan keladi. Yorliq past bo'lsa, har sotuvda foyda kamayadi. Yorliq baland bo'lsa, mijoz kassada o'zini aldangandek his qiladi va qaytib kelmasligi mumkin.
Bitta narx ro'yxati
Qoida oddiy: narx bitta joyda yashasin. Jadvalingizdagi "Sotish narxi" ustuni asosiy manba bo'lsin. Yorliqlar, kassa va savdo yozuvlari faqat shu ustundan olinsin. Ustun yoniga "Oxirgi o'zgarish sanasi" ustunini qo'shing. Bu sizga ham, xodimlarga ham yangi narx qachondan kuchga kirganini ko'rsatadi.
Narxni faqat ega yoki bitta mas'ul xodim o'zgartirsin. Sotuvchi kassada o'zboshimchalik bilan chegirma qilmasin: kerak bo'lsa, ruxsat so'rasin va yozib qo'ysin. Narxni qulay yaxlitlang, masalan, 500 so'mgacha: 14 490 emas, 14 500. Shunda yorliqni o'qish ham, qaytim berish ham osonlashadi.
Narxni o'zgartirish tartibi
Narx o'zgarganda har safar bir xil ketma-ketlikda ishlang:
- Yangi narxni belgilang: tannarx, ustama va raqobatni hisobga olib.
- Jadvaldagi narxni va sanani yangilang.
- Barcha yorliqlarni almashtiring: javondagi, vitrinadagi, savat yonidagi.
- Sotuvchilarga xabar bering, ular eski narxni aytib yubormasin.
- "Narx o'zgarishi" daftariga yozing: tovar, eski narx, yangi narx, sana.
Yetkazib beruvchi yangi narx e'lon qilgan kunning o'zida jadvalni ko'rib chiqing, hafta oxirini kutmang. Kechiktirilgan har kun eski narxdagi sotuvlarni ko'paytiradi.
Eski narxda olingan tovarni yangi narxda sotish yoki sotmaslik qarori sizniki. Eng muhimi, uni ongli qaror sifatida qabul qilish va hamma joyda bir xil qo'llash.
Haftalik tekshiruv
Haftada bir marta o'nta tovarni tasodifiy tanlang va uch joyni solishtiring: yorliq, jadval va kassa. Shartli misol: tovar kuniga 8 ta sotiladi, yorliqda 12 000 so'm, to'g'ri narx esa 14 500 so'm. Har sotuvda 2 500 so'm yo'qotiladi: 2 500 × 8 × 7 = 140 000 so'm bir haftada. Bir tovar uchun shuncha, ro'yxatda esa yuzlab tovar bor. O'n daqiqalik tekshiruv shunday farqlarni o'z vaqtida ushlab qoladi. Topilgan farqni darrov tuzating va sababini yozib qo'ying: yetkazib beruvchi narxi o'zgargan, yorliq almashtirilmagan yoki aksiya tugagan. Bir necha haftadan keyin qaysi sabab ko'proq takrorlanayotgani ko'rinadi.
Aksiya narxlarini ham tekshiring. Aksiya yorlig'iga tugash sanasini yozing va sana kelgan kuni yorliqni olib tashlashni sotuvchining vazifasi qiling.
Yorliq o'zi qanday bo'lsin
Yaxshi yorliq mijozni ham, xodimni ham chalg'itmaydi:
- narx katta va aniq o'qiladi, qo'l yozuvi bo'lsa ham tartibli;
- birligi yoziladi: dona, quti, kilogramm yoki litr;
- tovar nomi ham yorliqda bor, shunda mijoz narxni qo'shni tovarga adashib bog'lamaydi;
- aksiya narxi rangli yorliqda, oddiy narx esa yonida kichikroq yozilgan;
- yorliq tovarning aynan o'z tokchasida turadi, qo'shni tovar tagida emas.
Xulosa
Mijoz uchun yorliqdagi narx va'da, kassadagi narx esa uni bajarish. Ularning mos kelishi ham foydangizni, ham mijoz ishonchini saqlaydi, sotuvchining ishini esa yengillashtiradi: u kassada tortishmaydi. Bitta narx ro'yxati, o'zgartirish tartibi va haftalik tekshiruv bilan buni deyarli xarajatsiz ta'minlash mumkin. Agar do'konda narxlar va qoldiqlar chalkashib ketgan bo'lsa, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, hisobni tartibga solishga va xodimlarni hisob yuritishga o'rgatishga yordam beradi.