Oylik inventarizatsiya: kichik do'kon uchun reja

Oyiga bir marta butun tovarni sanash kichik do'kon uchun ham qo'lidan keladigan ish, faqat uni oldindan rejalashtirish kerak. Rejasiz sanoq odatda shunday o'tadi: kutilmaganda boshlanadi, sotuv bilan aralashib ketadi, tushga borib hamma charchaydi va oxirida raqamlarga hech kim ishonmaydi. Reja bo'lsa, o'rtacha do'kon uchun sanoq bir yarimdan to'rt soatgacha vaqt oladi, natija esa keyingi oyga solishtirsa bo'ladigan aniq raqam bo'ladi. Quyida qurilish mollari do'koni misolida uch bosqichli reja ko'rsatilgan: tayyorgarlik, sanoq kuni va tahlil. Do'konda taxminan 320 ta pozitsiya bor deylik: tsement, bo'yoq, plitka yelimi, mix-shurup, kranlar.

Sanoq kunini bir marta belgilang

Sanoq kunini har oy o'zgartirmang: "har oyning oxirgi yakshanbasi" kabi qoida o'rnating. Shunda oylar bir-biri bilan solishtiriladigan bo'ladi, odamlar esa oldindan tayyor turadi. Eng yomon kunlar: maosh olinadigan kunlar, bozor kuni, katta yetkazma keladigan kun va bayramdan keyingi birinchi kun. Imkon bo'lsa, do'kon yopilgandan keyin yoki ochilishdan oldin sanang, shunda sotuv raqamlarni siljitmaydi.

Bir kun oldin: tayyorgarlik ro'yxati

• Barcha kirim hujjatlarini (nakladnoy) va qaytgan tovarni jadvalga kiriting. Oxirgi kiritilgan hujjat raqamini yozib qo'ying: bu sizning kesim nuqtangiz. Undan keyingi hujjatlar keyingi oyga tegishli.
• Javonlarni zonalarga bo'ling: 1-javon, 2-javon, ombor, ochiq maydon. Har zonaga alohida varaq va mas'ul juftlik tayinlang.
• Varaqlarga tovar nomi va o'lchov birligini yozing, qoldiq ustunini esa bo'sh qoldiring.
• Aralashib ketgan tovarni tartibga keltiring, singan va yaroqsiz tovarni alohida joyga yig'ing.
• Qalam, yorliq qog'ozlari va "sanaldi" deb yopishtiriladigan belgi tayyorlang.

Sanoq kuni: ikki kishi, bir zona

Har zonada ikki kishi ishlaydi: biri sanaydi, ikkinchisi yozadi. Sanayotgan odam miqdorni ovoz chiqarib aytadi, yozuvchi esa qaytarib tasdiqlaydi. Sanalgan javonga "sanaldi" belgisini qo'ying. Ochilgan qadoqlarni to'liq qutilardan alohida yozing: masalan, plitka yelimining 25 kg li 14 ta butun qopi va 1 ta ochilgan qopi, bo'yoqning yopiq 30 ta va ochilgan 3 ta bankasi.

Agar sanoq paytida do'kon ochiq bo'lsa, sanalgan zonadan sotilgan tovarni alohida varaqqa yozib boring, sanalmagan zonadan sotilganini esa kassir vaqti bilan belgilasin. Oxirida ikkala ro'yxat qoldiqqa to'g'rilanadi. Lekin bu murakkab va xatoga moyil, shuning uchun imkon qadar eshik yopiq vaqtda sanash ancha ishonchli.

Sanoqni hisob yuritadigan odamning o'zi bajarmasligi yaxshi: u o'z xatosini ko'rmaydi. Birinchi marta vaqtni yozib boring. Ko'pincha 320 pozitsiyalik do'kon uchun ikki juftlik bilan 3–4 soat kifoya qiladi, keyingi oylarda esa bu vaqt qisqaradi.

Sanoqdan keyin: solishtirish va qayta sanash

Varaqlardagi raqamlarni jadvaldagi qoldiq bilan solishtiring. Har bir farqning qiymatini toping: farq miqdori × sotib olish narxi. Qiymati eng katta o'nta farqni qayta sanang, bu safar boshqa odam sanasin. Ko'p farqlar aynan shu bosqichda yo'qoladi, chunki birinchi marta xato qilingan bo'ladi.

Keyin sababini hujjatlardan qidiring va har bir tuzatishni sabab bilan birga yozing. Kamomad bilan ortiqchani qo'shib, bitta raqam qilib yubormang: tovar bir joyda kam, boshqa joyda ortiq bo'lsa, bu aralashtirib yuborilgan nom yoki o'lchov birligi belgisidir.

Oylik hisobotdagi uchta raqam

1. Kamomadning umumiy qiymati so'mda.
2. Shu qiymatning oylik tushumga nisbati, foizda.
3. Eng ko'p farq chiqqan beshta tovar.

Misol: oylik tushum 96 mln so'm, kamomad 640 000 so'm. Nisbat taxminan 0,7 %. Bir oydagi bitta raqamning o'zi ko'p narsa demaydi, lekin to'rt oy ketma-ket 0,7 dan 1,2 va 1,8 % ga o'sish ogohlantiradi: qayerdadir tizimli xato bor. Agar bu raqam kamaysa, tartib ishlayotganini bilasiz.

Natijani sotuvchilar bilan ham muhokama qiling, ayblash uchun emas, sababni birga topish uchun. Ko'pincha ular xato manbasini sizdan yaxshi biladi: qaysi tovar qaysi nom bilan chalkashadi, qabul paytida nimani sanamay qo'yishadi. Bitta qisqa tuzatish ro'yxatini tuzing: kim, nimani va qachongacha o'zgartiradi.

Xulosa

Oylik inventarizatsiya shu sabab foydali: yo'qotish bir oyda ushlanadi, bir yilda emas. Reja bir marta tuziladi, keyin esa oddiy odatga aylanadi. Birinchi sanoqni tashkil qilish, natijalarni tekshirish yoki oylik nazoratni boshqarishda tashqi ko'z kerak bo'lsa, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, tartibni sozlab bera oladi.