Yetkazib beruvchi bilan hisob-kitobni yuritish
Qancha tovar olganingiz, qancha to'laganingiz va qancha qarz ekanini yetkazib beruvchi bo'yicha alohida ko'ring.
Do'konda odatda bitta emas, bir nechta yetkazib beruvchi bo'ladi: bittasidan gazlama olinadi, ikkinchisidan ip va tugma, uchinchisidan qadoqlash materiallari. Har biri bilan hisob-kitob o'z vaqtida, o'z shartlarida yuradi. Hammasi bitta umumiy daftarda aralashib ketsa, to'lov vaqti kelganda "bu yetkazuvchiga aslida qancha qarzmiz?" degan savolga hech kim aniq javob berolmaydi. Natijada yo ortiqcha to'lanadi, yo qarz o'z vaqtida yopilmay, ishonch buziladi. Yechim: har bir yetkazib beruvchiga alohida hisob varag'i.
Bitta formula, har bir yetkazuvchi uchun
Har bir yetkazib beruvchi uchun jadvalda uchta harakatni yozing: nima olingan, nima qaytarilgan va nima to'langan. Qarz quyidagicha hisoblanadi: qarz = boshlang'ich qarz + olingan tovar − qaytarilgan tovar − to'langan pul.
Misol: gazlama yetkazib beruvchida oy boshida 2 000 000 so'm qarzimiz bor edi. Oy davomida 5 ta nakladnoy bo'yicha jami 14 800 000 so'mlik tovar olindi, 600 000 so'mlik bir o'ram nuqsonli gazlama qaytarildi, 10 000 000 so'm to'landi. Oy oxiridagi qarz: 2 000 000 + 14 800 000 − 600 000 − 10 000 000 = 6 200 000 so'm. Har bir qatorda sana va hujjat raqami bo'lsa, istalgan raqamni bir daqiqada tekshirish mumkin.
Hisob qabul qilishdan boshlanadi
Qarz summasi qabul paytida shakllanadi, shuning uchun eng muhim tekshiruv aynan shu yerda. Nakladnoydagi miqdor va narxni haqiqatan kelgan tovar bilan solishtiring, tovar kam kelsa yoki shikastlangan bo'lsa, buni nakladnoyda darrov belgilang. Shundan keyingina imzo qo'ying va tovarni kirim qiling. Narx kelishilgan narx ro'yxatidan farq qilsa, to'lamasdan oldin aniqlashtiring: keyinroq tortishish ancha qiyin bo'ladi.
Tovar qaytarilsa, buni og'zaki kelishuv bilan qoldirmang: qaytarish hujjatini yozing va yetkazib beruvchiga tasdiqlatib oling. Aks holda sverka vaqtida u "bunday qaytarish bo'lmagan" desa, sizda isbot qolmaydi.
Oyiga bir marta solishtiring
Oyda bir marta yetkazib beruvchiga o'z hisobingizni yuboring va ularning hisobi bilan solishtiring. Bu hisob-kitoblarni solishtirish dalolatnomasi, ya'ni oddiy sverka. Ikkala tomonda raqam bir xil chiqsa, ish tamom. Farq chiqsa, nakladnoy bo'yicha birin-ketin ko'ring: qaysi hujjat bir tomonda bor, ikkinchisida yo'q? Odatda sabab shu: yetkazib beruvchi qaytarilgan tovarni hisobga olmagan yoki sizning to'lovingiz uning hisobiga tushmagan. Yil oxirida emas, har oy qilinadigan sverka kichik farqlarni katta nizoga aylantirmaydi. Sverka oldidan o'z tomoningizni tayyorlang: Excel'da yetkazib beruvchi bo'yicha filtr qo'yib, oy ichidagi "olingan", "qaytarilgan" va "to'langan" yig'indilarini chiqaring. Tayyor uchta raqam bilan suhbat besh daqiqa oladi.
To'lov muddatlari va chegirmalar
Yetkazib beruvchilar bilan kelishuvlarda odatda to'lov muddati va ba'zan muddatidan oldin to'laganlik uchun chegirma bo'ladi. Buni hisob varag'iga alohida ustun qilib yozing: "to'lash muddati" va "chegirma sharti". Haftada bir marta ro'yxatni ko'rib, qaysi to'lov birinchi turishini hal qiling:
- Muddati o'tib ketgan yoki bir-ikki kunda tugaydiganlar.
- Chegirma beradiganlar, agar pul yetsa.
- Qolganlar, muddat tartibida.
Oy oxirida barcha yetkazib beruvchilarning qarzini bitta ro'yxatga yig'ing. Bu sizning majburiyatlaringiz yig'indisi va keyingi oyning to'lov rejasi bo'ladi.
Oldindan to'lov (bo'nak) ham alohida yozilsin. Bo'nak berilgan, lekin tovar hali kelmagan bo'lsa, bu sizning qarzingiz emas, yetkazib beruvchining sizga qarzi. Uni qarz bilan chalkashtirmang.
Narxlar tarixi
Bir tovarning narxi yetkazib beruvchida vaqt o'tishi bilan o'zgaradi. Har bir kirimda narxni yozib borsangiz, oy oxirida ko'rasiz: qaysi tovar qimmatlashgan, qaysi yetkazuvchi tez-tez narx oshiradi. Bu keyingi muzokaralarda asosiy dalilingiz bo'ladi. Narx o'zgarganini ko'rsangiz, javondagi sotish narxini ham darrov yangilashni unutmang.
Xulosa
Yetkazib beruvchi bilan hisob uchta oddiy harakatga tayanadi: qabul paytida tekshirish, har oy solishtirish va har bir tomonga alohida varaq. Bu tartib sizga qarz ustidan nazorat beradi, yetkazuvchida esa jiddiy hamkor degan taassurot qoldiradi. Agar tovar qoldig'i va yetkazuvchilar bilan hisob allaqachon chalkashib ketgan bo'lsa, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, tovar hisobini tiklashga va qabul tartibini sozlashga yordam beradi.