Kichik biznesda yo'qotishlar qayerda «oqib ketadi»

Do'konchi kamomadni ko'rganda birinchi bo'lib "kimdir o'g'irladi" deb o'ylaydi. Aslida kichik biznesda pul odatda bitta katta teshikdan emas, o'nlab mayda yoriqlardan oqadi: har biri e'tiborsiz qoladigan darajada kichik, lekin hammasi birgalikda oy oxirida sezilarli summa beradi. Quyida shunday yoriqlarni birin-ketin ko'rib chiqamiz va har birini qanday topish mumkinligini aytamiz. Raqamlar misol uchun olingan, o'zingizniki bilan almashtirib ko'ring.

Qabul stoli: yozilgan, lekin kelmagan tovar

Eng oson to'xtatiladigan yo'qotish tovar qabul qilinadigan joyda yuz beradi. Nakladnoyda 20 quti ichimlik yozilgan, mashinadan 19 quti tushdi, lekin haydovchi shoshilgani uchun hujjatga imzo qo'yildi. Bir quti 54 000 so'm bo'lsa, haftasiga bitta shunday holat yiliga taxminan 2,8 mln so'm degani. Qoida oddiy: imzo qo'yishdan oldin sanang, kam kelsa, shu yerning o'zida nakladnoyga yozib, yetkazib beruvchiga xabar bering.

Faqat qutilarni sanash yetarli emas: tanlab bir-ikki qutining ichidagi donani ham tekshiring. "Bir quti 12 dona" deb yozilgan joyda amalda 11 dona chiqishi mumkin. Qabulda har safar uch narsani ko'ring: miqdor, qadoqning butunligi (singan yoki ho'l) va yaroqlilik muddati.

Narx, chegirma va yaxlitlash

• Ta'minotchi narxni 1 200 so'mga oshirdi, javonda esa eski narx turibdi. Oyiga 90 dona sotilsa, bu 108 000 so'm yo'qotish.
• Vaznga sotiladigan tovar (pishloq, quruq meva) jadvalda dona deb yozilgan va qoldiq har safar siljiydi.
• Kassada o'xshash tovar bosilgan: rangi yoki hajmi boshqa, narxi arzonroq.
• Yorliqdagi narx kassadagidan farq qiladi, mijoz esa har doim arzonini talab qiladi.

Haftada o'nta tovarning yorliq narxini kassadagi va oxirgi xarid narxi bilan solishtirish bu yoriqlarning ko'pini yopadi.

"Qolgan 500 so'm o'zingizda qolsin" degan gap doimiy mijozga yoqimli, lekin hisobda iz qoldirmaydi. Kuniga 40 ta chekdan yaxlitlab tashlangan 500 so'mdan 20 000 so'm, oyiga esa 600 000 so'm bo'ladi. Bu ongli qaror bo'lsa, yaxshi, ammo uni yozib boring. Sotuvchining chegirma berish huquqiga chegara belgilang, masalan 5 foiz, undan ortig'i uchun egasidan ruxsat so'ralsin. Chegirmani kassada alohida qator qilib yozing, narxni jimgina tushirib yubormang.

Muddati o'tgan va shikastlangan tovar

Buzilgan, sinib qolgan yoki muddati tugagan tovar chiqitga chiqib ketadi, lekin hisobdan chiqarilmasa, jadvalda hamon "bor". Natijada keyingi sanoqda kamomad paydo bo'ladi va sababi noma'lum qoladi. Oyiga 15 ta sut paketi, har biri 11 000 so'mdan, 165 000 so'm bo'ladi, bu ham kam emas. Muddati yaqinlashgan tovarni o'z vaqtida chegirma bilan sotish uni chiqitga chiqarishdan arzonroq: tannarxda sotilsa ham, pulning katta qismi qaytadi. Chiqitni tashlashdan oldin esa yozib qo'ying: nima, qancha, nima uchun, kim guvoh.

Yozilmagan chiqim va o'g'irlik

Uyga olingan tovar, mijozga sovg'a, "sinab ko'rish uchun" ochilgan qadoq, yaqin odamga berilgan nasiya: bularning hammasi tovarni omborxonadan chiqaradi, lekin jadvalga tushmaydi. Masalan, haftasiga 50 000 so'mlik uy ehtiyoji oyiga 200 000 so'm bo'ladi. Har biriga alohida chiqim sababi oching, shunda summani ko'rasiz va uni e'tiborsiz qoldirish qiyinlashadi.

O'g'irlik ham bo'ladi, lekin ro'yxatning oxirida turadi. Avval yuqoridagi barcha yoriqlarni yoping, keyin ham qoladigan farq haqiqatan shubhali bo'ladi. Dalilsiz xodimni ayblash ish muhitini buzadi va haqiqiy sababdan chalg'itadi, shuning uchun avval hujjatlarni tekshiring.

Oqish jurnali

Oyda bir marta bitta sahifa yuriting: sana, tovar, miqdor, so'mdagi qiymat va sabab turi (qabul, narx, chegirma, muddat, yozilmagan chiqim, noma'lum). Jurnalni sanoq yoki haftalik tekshiruvdan keyin darrov to'ldiring, shunda tafsilotlar esingizda turadi. Oy oxirida turlar bo'yicha qo'shing. "Noma'lum" qatori har oy kichrayib borishi kerak: bu hisob tartibga kelayotganining belgisi. Qaysi tur eng katta bo'lsa, o'sha yerdan tuzatishni boshlang.

Xulosa

Pul ketishining sababi ko'pincha yomon niyat emas, hisobdagi bo'shliqlar. Ularni bir marta topib yopsangiz, qolgani odatga aylanadi. Agar o'zingiz sababini ajrata olmayotgan bo'lsangiz, AniqHisob jamoasi inventarizatsiya o'tkazib, hisobni tartibga solishga va yo'qotish manbalarini topishga yordam beradi.